
Nº 0177 · Yazıtlı stel
Rosetta Stone
MÖ 196'da üç yazıyla kazınmış tek bir ferman.
Neden önemli
Aynı ferman üç kez yazılmıştır: hiyeroglif, Demotik ve Yunanca; Yunanca okunabildiği için bilginler onu iki Mısır versiyonuyla karşılaştırabildi. Bu karşılaştırma, Champollion'un 1822 tarihli Lettre à M. Dacier'sinde duyurduğu hiyerogliflerin çözülmesine yol açtı.
Gri ve pembe granodiyoritten bir stelin kırık bir parçasıdır ve MÖ 27 Mart 196'da, V. Ptolemaios döneminde Memphis'te bir rahipler kurulunun çıkardığı bir fermanı taşır. Metin üç blok halinde ilerler: üstte hasarlı 14 satır hiyeroglif, 32 satır Demotik ve 54 satır Yunanca. Fransız subay Pierre-François Bouchard onu 15 Temmuz 1799'da, Napolyon'un Mısır seferi sırasında Reşid (Rosetta) yakınlarındaki Fort Julien'de buldu. İskenderiye'nin teslim olmasından sonra 1801'de İngilizlere geçti ve 1802'den beri British Museum'da sergilenir.
Neye bakmalı
- HiyerogliflerÜst şerit: üç metnin en hasarlısı olan hiyeroglifler.
- Yunanca metinAlt şerit: bilginlerin zaten okuyabildiği versiyon olan Yunanca.
- Kırık kenarTaş burada kopar; stelin üstü kayıptır.
3 dk okuma
Hikâyenin tamamı
Genç bir kralın pazarlığı
V. Ptolemaios, Mısır tahtına beş ya da altı yaşında bir çocuk olarak çıktı. Ailesi Yunandı, Büyük İskender'in generallerinden birinin soyundan geliyordu ve İskenderiye'den hüküm sürüyordu. Delta'daki ve güneydeki isyanlar, onun Mısır usulü taç giymesini yıllarca geciktirdi. Bu gerçekleştiğinde rahipler onu eski başkent Memphis'te taçlandırdı ve yaklaşık bir yıl sonra orada yeniden toplanıp onun onuruna bir ferman çıkardı.
Bu hikâyede
- Genç bir kralın pazarlığı
- Üç yazı, tek levha
- Baskılar, alçı kalıplar ve rakipler
- 2004'ten beri bir vitrinde
- Malzemeler
- Gri ve pembe granodiyorit
- Boyutlar
- 112,3 cm yüksekliğinde, 75,7 cm genişliğinde, 28,4 cm kalınlığında; yaklaşık 760 kg
- Metin
- Hiyeroglif, Demotik ve Yunanca; 14, 32 ve 54 satır
- Koleksiyon
- British Museum, Londra (EA 24)
- Durum
- Gerçek · bir parça; üst köşeler ve sağ alt köşe kayıp
Bağlantılar
- Antik Çağ
- Harf ve yazıt
- Taş
- Reşid (Rosetta)
- Londra
Arşivde yakınında
Antikythera mechanismYapımcısı bilinmiyor · MÖ 2. ya da 1. yüzyıl · başka bir Helenistik nesnede küçük kazınmış Yunanca harfler
Gutenberg BibleGutenberg · yaklaşık 1455 · birçok kopyada var olması için yapılmış tek bir metin
Yer aldığı koleksiyonlar
Daha fazlası için
- Cracking Codes: The Rosetta Stone and Decipherment, Richard Parkinson (1999)British Museum'un taş ve Mısır yazılarının nasıl okunduğu üzerine kendi incelemesi; müzenin küratörlerinden biri tarafından 1999 sergisi için yazılmış.
- The Rosetta Stone and the Rebirth of Ancient Egypt, John Ray (2007)Bir Cambridge Mısırbilimcisinin fermanı, Young ile Champollion arasındaki rekabeti ve taşın nereye ait olduğu tartışmasını anlatan kısa bir yazısı.
- The Rosetta Stone, object EA24, British MuseumMüzenin koleksiyon kaydı; ölçüler, fotoğraflar, küratör yorumları ve bir kaynakça içeriyor.
- A History of the World in 100 Objects, Episode 33: Rosetta Stone, Neil MacGregor, BBC Radio 4 and the British Museum (2010)Taşı siyasi bir pazarlık olarak okuyan, Dorothy Thompson ve Ahdaf Soueif'in katıldığı on beş dakikalık bir radyo denemesinin metni.
- The Rosetta Stone, 3D model, The British Museum on SketchfabTaşın döndürülüp büyütülebilen bir taraması; oyulmuş işaretleri, kırık kenarları ve pürüzlü arka yüzü görmeye yarıyor.
Kaynaklar
- Stela (Rosetta Stone), EA24, British Museum
- Rosetta Stone, WikiJournal of Humanities
- Rosetta Stone, World History Encyclopedia
- Rosetta Stone, Wikipedia

